Een belangrijk thema dat maandag in het Veiligheidsberaad aan bod kwam is de bovenregionale samenwerking. ‘Veiligheidsregio’s staan altijd paraat bij een grote brand, ramp of crisis’, stelde voorzitter Hein van der Loo. ‘Oplossingsgerichtheid zit in ons DNA. Maar dit is niet meer genoeg voor de crises van morgen, er is meer nodig. We moeten meer grip krijgen op dreigingen die de regio’s overstijgen. Daarom gaan we dat beter organiseren.’
Veiligheidsregio’s zijn regionaal georganiseerd en worden voor het overgrote deel ingezet op regionale incidenten. Ze worden grotendeels gefinancierd door gemeenten, zijn lokaal veranderd en daardoor krachtige uitvoeringsorganisaties. De brandweer kan dan ook snel slagkracht organiseren, dat is ons uitzonderlijke vermogen, dat willen we behouden. Voor bovenregionale inzet is meer uniformiteit nodig en duidelijke afspraken met minder vrijblijvendheid.
Dreigingen nemen toe in omvang, complexiteit en frequentie. Er is daardoor steeds meer kans op een zeer grote ramp die een aanzienlijk deel van Nederland raakt, of op meerdere grootschalige incidenten tegelijk. Dat is een reële kwetsbaarheid. Zeker in tijden waarin Defensie zich sterker op buitenlandse inzet richt, komt de verantwoordelijkheid voor de binnenlandse veiligheid in toenemende mate op de schouders van de veiligheidsregio’s te liggen. De schaal van één veiligheidsregio is daarbij onvoldoende. En die ontwikkelingen gaan sneller dan de huidige mogelijkheden van veiligheidsregio’s om zich hierop voor te bereiden of aan te passen.
‘Nederland verdient een veiligheidsstelsel dat meebeweegt met de risico’s van deze tijd’, zei Van der Loo maandag. ‘Met een gezamenlijke bovenregionale aanpak houden we grip op de dreigingen van vandaag. Dat maakt ons minder kwetsbaar.’ Het Veiligheidsberaad onderschrijft deze beweging unaniem en heeft de voorzitters van de RCDV gevraagd dit verder te concretiseren.
Samen met minister Van Weel sprak het Veiligheidsberaad in het tweede deel van de vergadering over het coalitieakkoord, de brede weerbaarheidsopgave, de pilotfase van de noodsteunpunten en de vooralsnog beperkte financiële middelen vanuit het Rijk die hier tegenover staan. Ook kwam het thema bovenregionale samenwerking aan bod. De minister gaf zijn steun aan de uitwerking van een nieuw samenwerkingsmodel tussen veiligheidsregio’s onderling en tussen de veiligheidsregio’s en het ministerie van Justitie en Veiligheid. De minister zei ook snel duidelijkheid te willen geven over de uitgangspunten en het handelingskader met betrekking tot het vuurwerkverbod bij de eerstvolgende jaarwisseling.
Gevaarlijke stoffen per spoor
Het vervoer van gevaarlijke stoffen vindt plaats via buisleidingen, weg, water en spoor, waarvoor het Basisnet de landelijke routes vastlegt. Eind 2024 presenteerde de voormalig staatssecretaris van IenW het ‘Robuust basisnet’, dat vervoer buiten vaste routes en met algemene risicocontouren mogelijk maakt. ‘Hierdoor verliest het Veiligheidsberaad de grip op veiligheidsrisico’s, terwijl het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen alleen maar toeneemt’, stelde portefeuillehouder Jack Mikkers maandag.
Daarom stuurden het Veiligheidsberaad, IPO en VNG een gezamenlijke brief naar IenW, waarna het departement een nieuw bestuurlijk traject is opgestart om tot overeenstemming te komen. Het Veiligheidsberaad zet hierbij in op samenwerking met IPO en VNG, bestuurlijke sturingsmogelijkheden op risico’s, het vermijden van dichtbevolkte gebieden bij spoorvervoer en scheiding van personen- en goederenvervoer. Burgemeester Leon Anink, burgemeester van Zwijndrecht, vertegenwoordigt vanwege zijn kennis op dit thema het Veiligheidsberaad in de bestuurlijke gesprekken.
Bezuinigingen op pandemische paraatheid
Het Veiligheidsberaad maakt zich zorgen over de bezuinigingen op pandemische paraatheid. De veiligheidsregio’s dragen verantwoordelijkheid voor de brede crisisbeheersing, en benadrukken dat een goede voorbereide pandemische paraatheid daarbij onmisbaar is. Het is onacceptabel als de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) – gebaseerd op de lessen uit de coronapandemie – niet worden uitgevoerd door de bezuinigingen.
KCR2
Er is gesproken over de verkenning welke organisatievorm het meest passend is voor het nieuwe Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s. Dit is een samenwerkingsplatform van het Rijk en de veiligheidsregio’s. Een stichting met een wettelijk vastgelegd taak wordt gezien als goede manier om dit vorm te geven. De komende maanden worden gebruikt om samen met het ministerie van JenV met een definitief voorstel te komen.
Herbenoemingen
Het Veiligheidsberaad heeft portefeuillehouder Crisisbeheersing Hubert Bruls en portefeuillehouder Brandweer Jack Mikkers herbenoemd voor een periode van elk drie jaar.
