Samen met minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) en staatssecretaris Boswijk (Defensie) werd er onder andere teruggeblikt op de natuurbranden

De leden van het Veiligheidsberaad kwamen maandag bijeen met een groot aantal maatschappelijke opgaven op de agenda. Samen met minister Van Weel van Justitie en Veiligheid (J&V) en staatssecretaris Boswijk (Defensie) blikten zij terug op de natuurbranden in april en mei, de inzet van het IRBT en de internationale bijstand. Ook de civiel-militaire samenwerking en de ontwikkelingen rondom de WAS-palen en NL-Alert kwamen aan bod.

Roadmap civiel-militaire samenwerking

Samen met minister Van Weel en staatssecretaris Boswijk heeft het Veiligheidsberaad commitment uitgesproken voor de Roadmap civiel-militaire samenwerking. Aanleiding is de toegenomen geopolitieke dreiging en de verschuivende focus van de krijgsmacht van Hoofdtaak 3 (ondersteuning civiele autoriteiten) naar Hoofdtaak 1 (bescherming van eigen NAVO-grondgebied). De Roadmap is een gezamenlijke agenda van de ministeries van J&V en Defensie en de veiligheidsregio’s op vier prioritaire thema’s: capaciteitsvraagstukken, planvorming, reservisten en gezamenlijk oefenen. Ook is afgesproken hierover twee keer per jaar bestuurlijk overleg te voeren. Het traject moet in 2027 leiden tot nieuwe bestuurlijke civiel-militaire samenwerkingsafspraken.

Weerbaarheid

De veiligheidsregio’s werken samen aan het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. De afgelopen periode hebben zij hier voortvarend invulling aan gegeven, met brede partnerbetrokkenheid, bestuurlijke afspraken met J&V en de VNG en de start van pilots voor noodsteunpunten. Tegelijk heeft het dossier zich de afgelopen twee jaar sterk ontwikkeld en zijn nieuwe vraagstukken ontstaan.

Daarom lag maandag een actualisatie van de bestuurlijke opdracht voor. Deze moet zorgen voor een duidelijkere afbakening van de rol van de veiligheidsregio’s. De focus ligt op maatschappelijke weerbaarheid: noodsteunpunten, burgerhulpverlening en risicocommunicatie. Bedrijfscontinuïteit en noodcommunicatie worden opgepakt binnen de portefeuille Informatievoorziening. De portefeuille Crisisbeheersing pakt de civiel-militaire samenwerking op, die veel raakvlakken heeft met het weerbaarheidsdossier.

Inspectierapport over grootschalig en specialistisch brandweeroptreden

Het Veiligheidsberaad stond uitvoerig stil bij het in november 2025 gepubliceerde inspectierapport Grenzen bereikt over grootschalig en specialistisch brandweeroptreden (GBO/SO). De inspectie concludeert onder andere dat de brandweer structureel onvoldoende in staat is om grote incidenten op bovenregionaal of landelijk niveau gezamenlijk en effectief te bestrijden. Naar aanleiding hiervan verstrekte het Veiligheidsberaad een bestuurlijke opdracht aan de RCDV. Twee inmiddels afgeronde onderdelen zijn besproken.

Het eerste betreft een nulmeting van de landelijke brandweerslagkracht, waarmee inzichtelijk is welke capaciteiten veiligheidsregio’s beschikbaar hebben voor interregionale bijstand. Deze nulmeting ontwikkelt zich van een statisch overzicht naar een dynamisch dashboard, gekoppeld aan het landelijke meldkamersysteem. Daarnaast presenteerde de RCDV een voorstel voor de inrichting van een Landelijk Actiecentrum Brandweer (LACB). Recente ervaringen laten zien dat het LACB meerwaarde heeft bij bovenregionale brandweerincidenten, onder meer door veiligheidsregio’s te informeren en adviseren en interregionale bijstand te coördineren.

De minister van J&V presenteerde daarnaast een bovenregionale risicoanalyse voor de brandweerzorg, eveneens opgesteld naar aanleiding van het inspectierapport. In het najaar van 2026 wordt deze getoetst aan de nulmeting van de veiligheidsregio’s. Als er een verschil blijkt tussen aanwezige en gewenste middelen, volgt bestuurlijke besluitvorming over welke risico’s geaccepteerd moeten worden. Het is immers niet realistisch om op alle risico’s volledig voorbereid te zijn.

Veilige energietransitie

Het Veiligheidsberaad besprak ook de voortgang van de portefeuille Veilige Energietransitie. Nieuwe ontwikkelingen brengen nieuwe en soms onbekende risico’s met zich mee waarop veiligheidsregio’s zich moeten voorbereiden. Sinds 2024 ligt de focus op drie thema’s: elektrificatie van processen binnenshuis in combinatie met duurzame bouwmaterialen, de toename van grootschalige energieopslagsystemen en het transport van gevaarlijke stoffen. Over dit laatste thema spraken de leden uitgebreider, met name over de balans tussen het voorkomen en bestrijden van incidenten en risicoacceptatie bij ammoniak als waterstofdrager.

Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio

Naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s werken veiligheidsregio’s en het ministerie van J&V sinds 2021 aan de ontwikkeling van het Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s (KCR2). KCR2 moet het informatiemanagement en de coördinatie tussen veiligheidsregio’s onderling en met het Rijk versterken. Een belangrijk vraagstuk daarbij is de gezamenlijke rechtsvorm en governance. Maandag stemde het Veiligheidsberaad onder andere in met het principebesluit tot oprichting van een Rechtspersoon met Wettelijke Taak (RWT) voor KCR2. Het voorstel gaat nu voor besluitvorming naar de algemeen besturen van de veiligheidsregio’s.