Veranderend risicobeeld vraagt om sterkere bovenregionale samenwerking

Op maandag 5 oktober kwamen de voorzitters van de veiligheidsregio’s bijeen in het Veiligheidsberaad. Daarbij spraken zij met name over intensievere samenwerking tussen de veiligheidsregio’s, vanuit het besef dat de risico’s waarvoor we staan steeds vaker bovenregionaal van aard zijn.

Toekomstbestendige samenwerking

Op de agenda stond onder meer de toekomstige samenwerking tussen veiligheidsregio’s. Het Veiligheidsberaad onderschrijft dat de aard en omvang van maatschappelijke risico’s steeds vaker om bovenregionale samenwerking vragen. Daarom wordt gewerkt aan een gezamenlijke bestuursagenda die richting geeft aan die samenwerking. Voorzitter Hein van der Loo: “Incidenten worden steeds vaker gekenmerkt door een grensoverschrijdend, complex en langdurig karakter. Om voorbereid te blijven op toekomstige uitdagingen is versterking van de bovenregionale samenwerking noodzakelijk.”

Er was ook aandacht voor de vraag welke opgaven thuishoren bij het Veiligheidsberaad, welke bij individuele veiligheidsregio’s en welke primair een verantwoordelijkheid van het Rijk zijn. Uitgangspunt blijft dat veiligheidsregio’s gezamenlijk regie houden op de bovenregionale opgaven die zij samen oppakken.

Terugblik op IRBT natuurbranden

Eind april en begin mei 2026 werd Nederland geconfronteerd met meerdere gelijktijdige natuurbranden, waardoor schaarste aan brandweercapaciteit dreigde. Om hierover bestuurlijk af te stemmen, werd het Interregionaal Beleidsteam (IRBT) bijeengeroepen. Dit relatief nieuwe instrument werd voor het eerst in de praktijk ingezet. Op verzoek van de voorzitter van het Veiligheidsberaad is de inzet geëvalueerd om lessen te trekken voor toekomstige bovenregionale crisisbeheersing.

Andere thema’s op de agenda waren noodsteunpunten, maatschappelijke weerbaarheid en de eerste fase van Vernieuwing Missiekritische Communicatie (VMX). Ook hebben de leden van het Veiligheidsberaad kennisgenomen van het inspectierapport Risicocommunicatie door veiligheidsregio’s, NCTV en gemeenten. Dit rapport onderstreept het belang van goede risicocommunicatie om de samenleving voor te bereiden op de toenemende complexiteit, duur en omvang van crises. De aanbevelingen sluiten aan bij de verdere professionalisering van risicocommunicatie, de versterking van maatschappelijke weerbaarheid en de doorontwikkeling van Bevolkingszorg.

Het Veiligheidsberaad komt op 7 december opnieuw bijeen. Daarbij neemt ook de minister van Justitie en Veiligheid deel.