Vrijdag kwamen de voorzitters van de veiligheidsregio’s bijeen. In aanwezigheid van de nieuwe leden Carola Schouten (Rotterdam-Rijnmond), Peter Heijkoop (Hollands Midden) en Mirjam van ’t Veld (Groningen) werd samen met staatssecretaris Coenradie van JenV onder andere gesproken over de consequenties van de tien procent bezuiniging van het kabinet op de veiligheidsregio’s. Deze hebben in alle veiligheidsregio’s een serieus effect dat zichtbaar kan worden in sluiting van brandweerkazernes en langere aanrijtijden.
De veiligheidssituatie in Nederland is de afgelopen jaren aanzienlijk verslechterd. Als reactie daarop heeft het kabinet veiligheid tot topprioriteit verklaard en spant het zich in om de weerbaarheid van Nederland te versterken. ‘In dit licht vraagt het kabinet steeds meer aan veiligheidsregio’s’, stelt voorzitter Hein van der Loo. ‘Dan is het opmerkelijk dat het kabinet bezuinigt op crisisbeheersing en brandweerzorg, terwijl de veiligheidsregio’s ook nog eens worden geconfronteerd met bezuinigingen vanuit gemeenten. Hiermee komen de veiligheidsregio’s vanuit twee kanten in de knel. Veiligheidsregio’s moeten meer doen met minder geld, juist in een tijd dat de veiligheidsrisico’s in Nederland toenemen. Er zijn serieuze dingen aan de hand, dat vraagt geld en urgentie van het Rijk om ons land veilig te houden.’
De staatssecretaris gaf aan de urgentie te herkennen en de opmerkingen uit de vergadering over de impact van de bezuiniging mee terug te nemen naar het kabinet.
Aanpak mentale klachten personeel veiligheidsregio’s
Het Veiligheidsberaad heeft ingestemd met de Regeling erkenning en aanspraken PTSS als beroepsziekte, onder voorbehoud van een akkoord met de vakbonden. Eerder stond het Veiligheidsberaad al positief tegenover het voorstel om het proces te stroomlijnen voor personeel met posttraumatische stressstoornis (PTSS). Op deze wijze en vanuit goed werkgeverschap wordt gezorgd voor een uniforme aanpak als een medewerker, ondanks preventieve inspanningen, toch uitvalt.
Naast de oplevering van de landelijke regeling, is ook de herziening van de Richtlijn Psychosociale Ondersteuning Geüniformeerden tot de landelijke Richtlijn Hoog Risicoberoepen in de afrondende fase. Bovendien is een Toolbox Psychosociale Ondersteuning opgeleverd en beschikbaar gesteld aan de veiligheidsregio’s. Als laatste heeft het NIPV een onderzoek uitgevoerd naar de wijze waarop psychosociale ondersteuning bij de veiligheidsregio’s georganiseerd is, wat bijdraagt aan meer inzicht, overzicht en het delen van “good practises”.
Met het vaststellen van de regeling onderschrijft het Veiligheidsberaad de verklaring dat zich in de uitvoering van het werk bij de veiligheidsregio’s heftige confrontaties kunnen voordoen, die kunnen leiden tot PTSS en daarmee in alle redelijkheid kunnen worden gekwalificeerd als een beroepsziekte. De regeling lag eerder voor ter instemming in de RCDV en is vervolgens doorgeleid naar de werkgeversvereniging van de veiligheidsregio’s voor bespreking met de vakbonden. Dat gesprek is recentelijk opgestart. Zodra een akkoord bereikt is met de vakbonden, zal de regeling worden aangeboden aan de algemeen besturen veiligheidsregio ter vaststelling.
Naast kosten voor de individuele veiligheidsregio’s zijn er ook kosten verbonden aan het goed laten functioneren van de landelijke aanpak, die mede ingegeven zijn door de politieke wens voor uniformiteit, een eenvoudige aanpak en de behoefte aan centrale monitoring en rapportage. De voorzitters veiligheidsregio’s hebben nadrukkelijk aangegeven dat de inzet op dit onderdeel afhankelijk is van Rijksfinanciering.
Onderzoek Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk (KCR2)
De crises van de afgelopen jaren laten zien dat verbetering mogelijk is op informatiemanagement en coördinatie tussen de veiligheidsregio’s onderling en met het Rijk. Die versterkte bovenregionale en landelijke informatiepositie moet zorgen voor betere voorbereiding op en aanpak van toekomstige crises- en rampen. Daarom werken de veiligheidsregio’s en het Ministerie van Justitie en Veiligheid al enige tijd samen aan KCR2, het gezamenlijke 24/7 centrale koppelvlak voor bovenregionale en landelijke informatiestromen van onder andere Rijk naar regio’s en andersom. Het is het ‘spin in het web’, met als doel de vitale functie van meer samenhang, regie en coördinatie te realiseren, met name op het gebied van informatievoorziening en informatie-uitwisseling bij crises en rampen. Dit gebeurt zowel in de koude, lauwe en warme fase.
Het Veiligheidsberaad stemde er vrijdag (in aanwezigheid van de staatssecretaris van JenV) mee in om de gezamenlijke rechtsvorm nader te verkennen. Daarnaast is besloten door te gaan met de ontwikkeling van KCR2 in samenhang met de doorontwikkeling van de Landelijke Voorziening Crisisbeheersing (LVCb).
De weerbare samenleving
Er is de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht bij crises en rampen. Militaire en hybride dreigingen en de effecten van klimaatverandering onderstrepen de urgentie hiervan.
‘Dit vraagt om een goede rolverdeling tussen gemeenten, veiligheidsregio’s en het Rijk en een brede weerbaarheidsaanpak, gericht op verschillende typen dreigingen’
De portefeuillehouders Crisisbeheersing (Hubert Bruls) en Gemeenten/Bevolkingszorg (Marianne Schuurmans-Wijdeven) hebben dit thema de afgelopen periode verkend. Zij constateren dat er al veel gebeurt, maar dat de samenhang beter kan. ‘Dit vraagt om een goede rolverdeling tussen gemeenten, veiligheidsregio’s en het Rijk en een brede weerbaarheidsaanpak, gericht op verschillende typen dreigingen’, stelde Bruls.
Vrijdag ging het Veiligheidsberaad akkoord met een bestuurlijke opdracht. Er is aan de RCDV gevraagd te onderzoeken welk gezamenlijk basisniveau wenselijk en haalbaar is ten aanzien van de aanpak van weerbaarheid door veiligheidsregio’s. Ook moet worden vastgesteld op welke dreigingsscenario’s en bijbehorende effecten de veiligheidsregio’s zich moeten prepareren, waaronder het scenario van langdurige stroomuitval. Daarnaast wordt uitgewerkt op welke manier veiligheidsregio’s best practices met elkaar kunnen uitwisselen en te verkennen in hoeverre brandweerposten ingezet kunnen worden als resilience points. De portefeuillehouders blijven overleggen met het Rijk en de VNG in de bestuurlijke tafel weerbare samenleving. Het thema komt op 17 maart 2025 terug in het Veiligheidsberaad.
Herziening Wet veiligheidsregio’s
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft de besturen van de veiligheidsregio’s eind juli advies gevraagd door middel van de préconsulatie voor de herziening Wet veiligheidsregio’s (eerste tranche). Alle 25 veiligheidsregio’s hebben hun advies ten aanzien van de préconsultatie gedeeld met het Veiligheidsberaad. Het Veiligheidsberaad heeft vrijdag ingestemd met de reactie van het Veiligheidsberaad op de préconsultatie.
