Gezamenlijke aanpak bij ongekende crises

Het thema ‘Gezamenlijke aanpak bij ongekende crises’ is één van de vier thema’s van de Strategische Agenda Veiligheidsberaad.

Ontwrichtend voor de samenleving

De samenleving wordt complexer en confronteert ons met nieuwe crisistypen. Klimaatverandering en de energietransitie zijn voorbeelden die een nieuw type crisis met zich mee kunnen brengen. Hoewel de oorzaak en het directe gevolg van nieuwe crises niet bekend zijn, zijn de verwachte effecten dat wel. Ze zijn namelijk ontwrichtend voor de samenleving. Het Veiligheidsberaad vraagt zich af: Hoe bereiden we ons op die effecten voor? Welke vorm van nazorg is hiervoor nodig? Het stimuleren en versterken van de maatschappelijke weerbaarheid moet daar een belangrijke bijdrage aan leveren, maar wat is daarvoor de meest effectieve manier?

Definiëren en focus aanbrengen

De eerste stap van dit thema was het definiëren van een gedeeld beeld en het aanbrengen van een focus. Het Veiligheidsberaad definieert ongekende crises als een zodanig samenkomen van diverse factoren en effecten (van micro- tot en met macroniveau) dat er sprake is van een langdurige ontwrichting van de maatschappij.

Voor het Veiligheidsberaad ligt de focus op de aandachtsgebieden: 

  • Veerkracht van de samenleving: de wijze waarop mensen omgaan met de omstandigheden
  • Herstelvermogen van (fysieke) basisvoorzieningen
  • Omgaan met de netwerksamenleving en spontane (burger)initiatieven
  • Continuïteit van overheidsinstanties, inclusief hulpverleningsdiensten en nutsvoorzieningen
  • Continuïteit van het openbaar bestuur

Samenwerken met nieuwe crisispartners

Dergelijke nieuwe crises vragen om samenwerking met bestaande en nieuwe crisispartners, zowel binnen als buiten de grenzen van onze regio of land. Het vraagt ook om toegang tot internationale kennis en expertise voor duurzame versterking van de professie crisisbeheersing.

Simulatie geeft inzicht in factoren en effecten

Het Veiligheidsberaad heeft de portefeuillehouder om een voorstel gevraagd voor een simulatie. Deze simulatie moet inzicht geven in de factoren en effecten bij een langdurige ontwrichting van de maatschappij. Samenwerkingsverbanden, interacties met relevante actoren en netwerken met en tussen de verschillende overheidsniveaus, publieke en private partners zijn onderdeel van de simulatie. Hierbij gaat het niet om de vakbekwaamheid van personeel of het systeem van crisisbeheersing en rampenbestrijding te toetsen, maar om te doorgronden welke processen zich afspelen ten tijde van een maatschappelijke ontwrichting.

Ongekende crises zijn crises waar geen draaiboeken voor zijn en waar we niet op geoefend zijn. Eigenlijk hebben we het over ondenkbare crises.

Portefeuillehouder Theo Weterings

Theo Weterings
voorzitter veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Maarten Houben
burgemeester van Nuenen, Gerwen en Nederwetten

Tobias Holtman
e-mail: tobias.holtman@ifv.nl

Charlotte van Ruijven
e-mail: charlotte.vanruijven@ifv.nl