Digitale ontwrichting

Het thema ‘Kansen en bedreigingen van de informatie- en data-gestuurde maatschappij’ is één van de vier thema’s van de Strategische Agenda Veiligheidsberaad. Binnen dit thema werkt het Veiligheidsberaad aan een bestuurlijk programma voor het onderwerp Digitale ontwrichting.   

Waarom aandacht voor digitale ontwrichting?

De beschikbaarheid van informatie biedt kansen, maar maakt onze samenleving tegelijkertijd ook kwetsbaar. Uitval van onze digitale systemen, door een ongeluk of door een doelbewuste aanval, kunnen een verstorende of zelfs ontwrichtende uitwerking hebben in de maatschappij, ook in de fysieke omgeving. Daarnaast kan een digitale verstoring ook het optreden van hulpdiensten belemmeren. Het Veiligheidsberaad is overtuigd van de noodzaak om digitale ontwrichting te voorkomen. En als dit zich toch voordoet, om de gevolgen daarvan zo goed mogelijk te bestrijden. Daarom werkt het Veiligheidsberaad samen met onder meer de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Regioburgemeesters aan een bestuurlijk programma ‘Digitale ontwrichting’.

Hoe voorbereiden op digitale ontwrichting?

Het Veiligheidsberaad stelt zich de vraag in hoeverre de veiligheidsregio’s zijn voorbereid op deze risico’s. Welke rol, verantwoordelijkheden en bevoegdheden hebben veiligheidsregio’s in de gevolgbestrijding van digitale verstoringen en hoe kunnen regio’s zich hier het beste op voorbereiden? Het Veiligheidsberaad wil toewerken naar een adequate positie van de besturen van de veiligheidsregio’s bij digitale ontwrichting en een betere samenwerking met andere overheden en netwerkpartners. Het Veiligheidsberaad stimuleert de veiligheidsregio’s dit onderwerp binnen bestuurlijke overleggen en regionale gremia aandacht te geven.

Gezamenlijk beeld

Het Veiligheidsberaad wil tot een gezamenlijk beeld komen van digitale veiligheid en onderzoeken welke rol de veiligheidsregio’s daarbij willen spelen. Er is bestuurlijk nog onvoldoende aandacht voor de digitale weerbaarheid van bedrijven. Falende software of een hack kunnen dezelfde gevolgen hebben als een technisch defect. Een digitale risicokaart kan daarbij helpen.

Vitale processen

Bepaalde processen zijn zo essentieel zijn voor de Nederlandse samenleving dat uitval of verstoring tot ernstige maatschappelijke ontwrichting leidt en een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid. Deze processen vormen de Nederlandse vitale infrastructuur. Het Veiligheidsberaad wil onderzoeken of de veiligheidsregio’s en ook de crisissystemen die de regio’s gebruiken, kunnen worden toegevoegd aan deze vitale infrastructuur.

Opzet van een bestuurlijk programma

Het Veiligheidsberaad heeft de portefeuillehouder gevraagd een bestuurlijk programma op te zetten om meer inzicht te creëren in de rol van de veiligheidsregio’s bij digitale ontwrichting. De prioriteiten van digitale ontwrichting voor de veiligheidsregio’s zijn:

  • creëren van bestuurlijke awareness voor (de gevolgen van) digitale ontwrichting
  • in kaart brengen van de bestuurlijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden
  • bevorderen van samenwerking tussen de verschillende overheden op dit onderwerp

Het is op de eerste plaats van belang dat er bestuurlijke bewustwording ontstaat over het toenemende risico en de ontwrichtende effecten van digitale verstoringen. Van daaruit kunnen we samen met partners onze eigen organisaties en de samenleving digitaal weerbaarder maken.

Portefeuillehouder Franc Weerwind

Franc Weerwind
voorzitter veiligheidsregio Flevoland

 

Charlotte van Ruijven
e-mail: charlotte.vanruijven@ifv.nl